Tabish Khair – The Thing about Thugs

Αν και το The Thing about Thugs, που κυκλοφορεί σήμερα, έρχεται κάτω από την ταμπέλα του αστυνομικού βιβλίου δεν θα το χαρακτήριζα ακριβώς τέτοιο. Θα μπορούσε να πει κανείς ότι εδώ έχουμε ένα ιστορικό μυθιστόρημα, μια ανθρωπολογική μελέτη ή ίσως και μια ιστορία αγάπης με φόντο το Λονδίνο της Βικτωριανής εποχής.

Βασικός πρωταγωνιστής σ’ αυτή την ιστορία που διαδραματίζεται στα 1840 είναι ο Αμίρ Αλί, ένας, σύμφωνα τουλάχιστον με τα λεγόμενά του, κοινός δολοφόνος. Το μόνο που ο Αμίρ δεν είναι ούτε κοινός, αλλά ούτε και δολοφόνος, είναι απλά ψεύτης. Εφηύρε την σκοτεινή του ιστορία και την αφηγήθηκε στον ευεργέτη του, Λοχαγό Γουΐλλιαμ Τ. Μίντοους, απλά και μόνο για να μπορέσει να ξεφύγει από το σκοτεινό του μέλλον. Ο Αμίρ ήταν μέλος μιας συμμορίας, που είχε σαν βάση της ένα χωριό στο Μπιχάρ της Ινδίας, της οποίας ηγείτο ένας θείος του. Όταν ο τελευταίος δολοφονήθηκε από ένα γείτονα, ο Αμίρ, που δεν είχε ποτέ μέχρι τότε βάψει τα χέρια του με αίμα, δεν είχε άλλη επιλογή: έπρεπε είτε να σκοτώσει ή να σκοτωθεί.

Απ’ αυτό το δίλημμα τον έσωσε ο Λοχαγός, ο οποίος του έταξε αμνηστία, αλλά και σύλληψη του γείτονα-δολοφόνου, με αντάλλαγμα αυτός να του πει την ιστορία του. Αφού ο σωτήρας του λοιπόν, ζητούσε την ιστορία ενός φονιά, αυτήν ακριβώς του παρέδωσε ο Αμίρ. Το μόνο που αυτό του το ψέμα θα τον έβαζε σε μεγάλους μπελάδες στο μέλλον, όταν συνοδεύοντας τον Λοχαγό θα έφτανε στο Λονδίνο. Κι αυτό, επειδή η φήμη του είχε ήδη προηγηθεί. «Κατά κάποιο τρόπο όλοι γινόμαστε αυτό που υποκρινόμαστε πώς είμαστε», λέει, κι έτσι αυτός, θέλοντας και μη, γίνεται φονιάς, τουλάχιστον στα μάτια των φυλλάδων και του κοινού.

Όλα αρχίζουν όταν μια σειρά από αποτρόπαιες δολοφονίες συνταράζουν την πόλη. Κάποιος ή κάποιοι σκοτώνουν κατά συρροή και κλέβουν τα κεφάλια των θυμάτων τους. Ο τύπος της εποχής υποστηρίζει ότι πίσω από τα εγκλήματα κρύβονται μάλλον κάποιοι ξένοι, που αναβιώνουν στις σκοτεινές και επικίνδυνες γειτονιές της πρωτεύουσας, κάποια σατανιστικά έθιμα.

Ο Αμίρ Αλί, λόγω κυρίως της φήμης του, θεωρείται ο βασικός ύποπτος, και το κακό είναι ότι δεν μπορεί να αποδείξει την αθωότητά του χωρίς να εκθέσει κάποιαν που αγαπά, την φτωχούλα αγγλίδα Τζένη. Αναγκαστικά λοιπόν αποφασίζει να εξαφανιστεί από προσώπου γης – όχι μόνο για να προστατευτεί, αλλά και για να λύσει το μυστήριο του ποιοι κρύβονται πίσω από τα φονικά. Αλλάζει λοιπόν εμφάνιση και όνομα και μετακομίζει σε ένα από τα πολλά σπίτια της πόλης, που φιλοξενούν ανθρώπους σαν κι αυτόν.

Στο μεταξύ μια γυναίκα από το Παντζάμπ, προσπαθεί με τη βοήθεια του ιρλανδού μεθύστακα άντρα της, και μερικής απασχόλησης αφηγητή, αλλά και κάποιων άλλων φτωχοδιάβολων, να φέρει τους ένοχους στη δικαιοσύνη. Είναι σίγουρη πώς ό,τι δεν μπορεί να κάνει η αστυνομία, μπορεί να το κάνει αυτή, η βασίλισσα της φτωχολογιάς, και το δίκτυο κατασκόπων της, που επεκτείνεται σε ολόκληρη την πόλη.

Ο συγγραφέας μας δίνει ένα καλογραμμένο μυθιστόρημα εποχής, με αστυνομική πλοκή και ολίγον μυστήριο, που μιλά πάνω απ’ όλα για τους ανθρώπους: πλούσιους και φτωχούς, ευγενείς και αλήτες, ψεύτες και υποκριτές, ερωτευμένους και συμβιβασμένους. Αν είναι κάτι που απολαμβάνει κανείς πιο πολύ εδώ είναι η γλώσσα, μια γλώσσα γλυκιά, αβίαστη, που κάνει την αφήγηση να ρέει στα μονοπάτια του χρόνου σαν χάδι, και η οποία μοιάζει να αναβιώνει δίχως κόπο στα μάτια του αναγνώστη μια ολόκληρη εποχή.

K.D. Calamur – Murder in Mumbai

Το Murder in Mumbai, που κυκλοφορεί αύριο σε eBook, είναι ένα από εκείνα τα αστυνομικά βιβλία που δεν προσπαθούν και τόσο να εντυπωσιάσουν με την πλοκή και τις ανατροπές τους, όσο να περιγράψουν τις συνθήκες κάτω από τις οποίες διαπράττεται κάποιο έγκλημα.

Όπως υποδηλεί και ο τίτλος αυτό το μυθιστόρημα καταπιάνεται μ’ ένα φονικό στη Βομβάη ή Μουμπάι, της Ινδίας. Ο συγγραφέας εξηγεί από την αρχή ότι θα χρησιμοποιεί κατά τη διάρκεια της αφήγησης πότε το ένα, το αποικιοκρατικό, όνομα της πόλης, και πότε το άλλο, το παραδοσιακό, κι αυτό επειδή θέλει να μιλήσει στον αναγνώστη όχι μόνο για τις μεγάλες αλλαγές που συμβαίνουν εκεί, αλλά και για το διχασμένο χαρακτήρα του τόπου.

«Εδώ ισχύουν δύο μέτρα και δύο σταθμά», αφήνει να εννοηθεί ένας από τους βασικούς ήρωες της ιστορίας, ο επιθεωρητής Βιτζάι Γκαϊγουώτ. «Όταν σκοτώνεται κάποιος πλούσιος στην πόλη ή κάποιος ξένος, δημιουργείται σάλος στα μέσα ενημέρωσης, αλλά όταν πεθαίνει κάποιος φτωχός, μετά βίας του αφιερώνουν, όταν και αν το κάνουν, ένα μονόστηλο».

Η ζωή λοιπόν στην πόλη υπολογίζεται με το μέγεθος της καταγωγής και της τσέπης, κι ας είναι η πλέον φιλελεύθερη στη χώρα.

Το θύμα σ’ αυτή την ιστορία είναι μια αμερικανίδα ονόματι Λιζ Μπέρτον, που μέχρι τη μοιραία ώρα ήταν επικεφαλής μιας μεταλλευτικής εταιρίας. Το πτώμα της το ανακαλύψαν κάτι παιδιά στα σκουπίδια, όπως φαίνεται μια ολόκληρη βδομάδα μετά από το θάνατό της, στη διάρκεια της οποίας έβρεξε τόσο πολύ, που έκανε όλους τους κατοίκους να μιλάνε για τους χειρότερους μουσώνες όλων των εποχών.

Η διερεύνηση του περιστατικού πέφτει στους ώμους του επιθεωρητή Βιτζάι, ο οποίος προτού καλά καλά πατήσει το πόδι του στον τόπο του εγκλήματος έρχεται πρόσωπο με πρόσωπο μ’ ένα ξεπεσμένο, αλλά συμπαθή δημοσιογράφο, που ακούει στο όνομα Τζέι Γκανές.

Ο Τζέι είχε απολυθεί από την προηγούμενή του δουλειά επειδή είχε τολμήσει να τα βάλει με τους ισχυρούς της πόλης, προσπαθώντας να φέρει στο φως κάποιες περιπτώσεις διαφθοράς, να αναδείξει τα διαπλεκόμενα συμφέροντα και να δείξει με το δάχτυλο διάφορους μεγαλοπαράγοντες που τα είχαν κάνει πλακάκια τόσο με τους ντόπιους βιομήχανους όσο και με τους γκάγκστερ.

Οι δυο τους θα κλείσουν μιαν καταρχήν συμφωνία ώστε να βοηθήσει ο ένας τον άλλο. Θα κάνουν ο καθένας τη δική του έρευνα, αλλά θα μοιράζονται όλες τις πληροφορίες που ανακαλύπτουν. Ο Τζέι ξέρει ότι ο Βιτζάι είναι αδιάφθορος, και ο Βιτζάι γνωρίζει ότι ο Τζέι είναι κάποιος που κρατά το λόγο του, οπότε ουσιαστικά δεν υπάρχει καμιά καχυποψία ανάμεσά τους.

Ωστόσο ο Τζέι δεν είναι ένας απ’ αυτούς τους δημοσιογράφους που τους αρέσει να κάθονται στο γραφείο και να περιμένουν τις ειδήσεις να πάνε να τους βρουν. Έτσι εκτός από το να διερευνά τα έργα και τις ημέρες του θύματος, θ’ αρχίσει να αναζητεί και τους εχθρούς της, εκείνους που θα ήθελαν να τη δουν νεκρή, και όπως θα αποδειχτεί κάθε άλλο παρά λίγοι είναι αυτοί.

Την ίδια ώρα θα συνεχίσει να δουλεύει και μια παλαιότερη υπόθεση που έχει να κάνει με ένα κύμα διαρρήξεων, εφτά τον αριθμό, που απέφεραν αρκετά λάφυρα στους κλέφτες, οι οποίοι όμως παραμένουν μέχρι εκείνη τη στιγμή ασύλληπτοι. Συνήθως όλο και κάτι ακούγεται για τα κλεφτρόνια στα στενά και στις αγορές της πόλης, αυτοί όμως, όποιοι κι αν είναι, πώς κατάφεραν και ξέφυγαν απ’ τις κεραίες των αρχών, αλλά κι από τ’ αυτιά του… δρόμου; Ο Τζέι θα προσπαθήσει να βρει τις δικές του απαντήσεις.

Ο συγγραφέας, με αφορμή ένα έγκλημα, μας ταξιδεύει σε μια πόλη που όλο αλλάζει και που όλο μένει η ίδια. Όπου οι φτωχοί ζουν υπό άθλιες συνθήκες, ενώ οι πλούσιοι, ειδικά οι νεόπλουτοι, μοιάζουν να έχουν χάσει κάθε αίσθηση του μέτρου. Σε ό,τι αφορά τους τελευταίους, όπως φαίνεται, όλοι κοιμούνται με όλους, όλοι σχολιάζουν όλους και τίποτα δεν μοιάζει να σοκάρει τους σοκάρει. Τρώνε και πίνουν σχεδόν δίχως αναπαμό, και οργανώνουν πάρτι, και χτίζουν όλο και μεγαλύτερους ουρανοξύστες προσπαθώντας ο ένας να ξεπεράσει τον άλλο.

Οι δυο βασικοί του ήρωες είναι δύο άνθρωποι με αξιοπρέπεια, που τρέφουν σεβασμό στους πιο φτωχούς απ’ αυτούς και οι οποίοι όπου και όποτε μπορούν τους προσφέρουν ένα χέρι βοήθειας.

Το φονικό στη Βομβάη είναι ένα μυθιστόρημα με συνείδηση, που θα μπορούσε να διδάξει πολλά στον δυτικό αναγνώστη που όλο ακούει για τη μαγεία της Ανατολής, αλλά αρνιέται πεισματικά να αντικρίσει τις σκληρές πραγματικότητές της. Εξαιρετικό.