Ian Rankin – The Impossible Dead

Είναι μερικές φορές ευλογία το να είσαι βρετανός συγγραφέας αστυνομικής λογοτεχνίας. Κι αυτό επειδή οι βρετανοί εκδότες, σε αντίθεση με τους αμερικανούς, δεν απαιτούν από τους μπεστ-σελερίστες συγγραφείς τους ένα τίτλο κάθε έξη μήνες, αλλά τους αφήνουν να δουλέψουν με την ησυχία τους, και όταν έρθει το βιβλίο καθώς να ορίσει.
     Ο Ίαν Ράνκιν είναι ένας απ’ αυτούς τους «τυχερούς» συγγραφείς, γι’ αυτό και μας παραδίδει για μία ακόμη φορά ένα εξαιρετικό μυθιστόρημα, το The Impossible Dead. Πρωταγωνιστής του είναι ο επιθεωρητής Μάλκολμ Φοξ, τον οποίο πρωτογνωρίσαμε στο The Complaints, ο οποίος καλείται να διερευνήσει κατά πόσο τρία μέλη του αστυνομικού σώματος στο Kirkcaldy διευκόλυναν κατά οποιοδήποτε τρόπο τις ενέργειες ενός συναδέλφου τους, που κρίθηκε ένοχος από το δικαστήριο σε μια υπόθεση απρεπούς συμπεριφοράς. Συγκεκριμένα, ο Πολ Κάρτερ κατηγορείτο ότι ζήτησε σεξουαλικές χάρες από τρεις γυναίκες ώστε να μην τις συλλάβει για διάφορες μικροπαραβάσεις.
     Από την πρώτη στιγμή που καταφθάνουν από το Εδιμβούργο στην πόλη, ο Φοξ και οι συνεργάτες του, Τόνι Κέι και Τζόε Νέισμιθ, νιώθουν να τους τυλίγει ένα πέπλο απέχθειας. Αυτό φυσικά δεν τους ξενίζει, αφού κανένας μπάτσος δεν χωνεύει τα μέλη αυτής της ομάδας, τους προδότες που στρέφονται εναντίον των συναδέλφων τους. Εκείνο που τους τραβάει την προσοχή όμως είναι το γεγονός ότι αυτή η υπόθεση μοιάζει να έχει πολλές προεκτάσεις. Καταρχήν εκείνος που έκανε την καταγγελία εναντίον του Κάρτερ είναι ο θείος του, Άλαν, συνταξιούχος αστυνομικός. Μετά είναι οι σχέσεις αυτού του θείου με τον τοπικό υπόκοσμο, αλλά και τα στοιχεία που βγαίνουν στο φως, από το μακρινό χθες της Σκωτίας, το 1985, μια χρονιά ταραχών στην περιοχή, που με τον ένα ή τον άλλο τρόπο σχετίζονται με την παρούσα υπόθεση. Και ύστερα είναι οι διαταγές που φτάνουν από ψηλά και λένε στον Φοξ και στην ομάδα του να κάνουν πίσω, αφού κάποιοι μάλλον φοβούνται ότι αν συνεχίσουν την έρευνά τους θα ξυπνήσουν κάποια φαντάσματα από το παρελθόν.
     Ο Ράνκιν, με αφορμή μια απλή υπόθεση, μας ταξιδεύει μπρος πίσω στο χρόνο και μας μιλά με άμεσο τρόπο για μια άγνωστη για τους πολλούς, ή μάλλον χαμένη στα μονοπάτια της μνήμης, ιστορία της χώρας του. Μαθαίνουμε για τις φοιτητικές ταραχές της δεκαετίας του ογδόντα και τα εθνικιστικά κινήματα, για τους κομμουνιστές της εποχής και τις ένοπλες ομάδες, για τις επαναστάσεις που δεν έγιναν ποτέ. Και μαθαίνουμε για τη σύγχρονη Σκωτία, αυτήν της φτώχειας και της ανεργίας, του αλκοολισμού, των ναρκωτικών και του εγκλήματος, για τη διαφθορά που μοιάζει να επικρατεί παντού.
     Ο συγγραφέας μας χαρίζει ένα κόσμο ζοφερό, στο χείλος της καταστροφής, που δεν βρίσκεται όμως ακόμη ακριβώς εκεί, αλλά και ένα κόσμο όπου η ελπίδα παραμένει ζωντανή. Ο Φοξ, ο νέος του ήρωας, θυμίζει σε κάποια πράγματα τον Ρέμπους, σε άλλα όχι. Είτε έτσι όμως είτε αλλιώς αποτελεί ένα ήρωα μοναδικό. Κάποιον που δεν πίνει, κι ας έχει αδελφή αλκοολική, που του αρέσει η μοναξιά, κι ας αποζητά σχεδόν απεγνωσμένα τη συντροφιά μιας γυναίκας, και που κάνει ό,τι μπορεί για να βοηθήσει εκείνους που του κάνουν, ηθελημένα και μη, τη ζωή ποδήλατο. Φυσικά δεν είναι τέλειος, έχει κι αυτός τα ελαττώματά του, αλλά αυτά ακριβώς τα ελαττώματα είναι που τον κάνουν τόσο βαθιά ανθρώπινο.
     Ένα από τα καλύτερα αστυνομικά βιβλία της χρονιάς. Διαβάστε το.

Ian Rankin – The Complaints

Νιώθει παράξενα παίρνοντας στα χέρια του κανείς ένα μυθιστόρημα του Ίαν Ράνκιν στο οποίο δεν πρωταγωνιστεί ο παλιός καλός επιθεωρητής Ρέμπους ή Ρίμπους. Ωστόσο το The Complaints δε μας απογοητεύει, αφού είτε με τον αγαπημένο του ήρωα ή χωρίς, ο συγγραφέας παραμένει ένας καλός μάστορας του αστυνομικού μυθιστορήματος.
     Κύριοι πρωταγωνιστές σ’ αυτή την ιστορία είναι ο Μάλκολμ Φοξ, που ηγείται της Ομάδας Εσωτερικών Υποθέσεων της αστυνομίας του Εδιμβούργου, της αποκαλούμενης The Complaints και ο Τζέιμι Μπρεκ, ένας αστυνομικός, ο οποίος σύμφωνα με μαρτυρίες που φτάνουν στο τμήμα είναι βρώμικος. Έχοντας μόλις κλείσει με επιτυχία μία άλλη υπόθεση ο Φοξ νιώθει εξαντλημένος, αλλά τα γεγονότα τρέχουν και οι υποχρεώσεις δεν μπορούν να περιμένουν.
     Καθώς αρχίζει όμως να μαθαίνει για τα έργα και τις ημέρες του πιο πάνω, ο ήρωάς μας έχει ν’ αντιμετωπίσει προβλήματα και σε προσωπικό επίπεδο αφού ο φίλος της αλκοολικής αδελφής του την κακοποιεί, ενώ με τον πατέρα του, που φιλοξενείται σε μια στέγη ηλικιωμένων, διατηρεί μια ιδιόρρυθμα εύθραυστη σχέση.
     Προσπαθώντας να διερευνήσει τη νέα υπόθεση που έφτασε στα χέρια του, αλλά και να βοηθήσει την αδελφή του, ο Φοξ επιδίδεται σ’ ένα αγώνα δρόμου. Περιφέρεται όπως και ο Ρέμπους, από τη μια γειτονιά του Εδιμβούργου στην άλλη, επισκέπτεται οικοδομές, μπαρ, καζίνα και στέκια του υπόκοσμου, τα βάζει με όλους και με όλα, μέχρι που κάποια στιγμή αντιλαμβάνεται ότι του την έχουν στημένη. Κάποιος μοιάζει να κινεί μαεστρικά τα νήματα πίσω από τη σκηνή οδηγώντας τον από το ένα αδιέξοδο στο επόμενο και η καριέρα του φαίνεται να κρέμεται από μία κλωστή. Όλο και πιο καχύποπτος, δεν ξέρει πια ποιον να εμπιστευτεί. Τελικά τον πιο πιστό σύντροφο και συνοδοιπόρο θα τον συναντήσει στο πιο αναπάντεχο άτομο.
     Τη στιγμή που συμβαίνουν όλ’ αυτά, ένας επιτυχημένος επιχειρηματίας εξαφανίζεται από προσώπου γης ή μάλλον θάλασσας. Στην αρχή όλοι πιστεύουν ότι πρόκειται περί αυτοκτονίας, αφού ο εν λόγω βρέθηκε από τα πλούτη στη φτώχεια μετά την κατάρρευση της οικονομίας, αλλά τόσο ο Φοξ όσο και κάποιοι άλλοι δεν πείθονται απ’ αυτή την εκδοχή των γεγονότων. Με αφορμή το πιο πάνω γεγονός ο συγγραφέας καταπιάνεται και πάλι με τα προβλήματα που ταλανίζουν τη σύγχρονη σκωτσέζικη κοινωνία: φτώχεια, εγκληματικότητα, ανεργία, αλκοολισμό. Η ματιά του διεισδυτική, οι λέξεις του επιλεκτικές, βάζουν το μαχαίρι στο κόκαλο.
     Από την ιστορία δε λείπει και το ερωτικό στοιχείο ή μάλλον το στοιχείο του ανεκπλήρωτου έρωτα. Ο Φοξ συναντάει μια ελκυστική νέα συνάδελφό του που ασχολείται με τα εγκλήματα παιδεραστίας και παιδικής πορνογραφίας, κι η οποία ξυπνά κάποια σχεδόν ξεχασμένα συναισθήματα μέσα του. Στο πρόσωπό της πιστεύει ότι βρίσκει μια αδελφή ψυχή, αλλά οι ζωές και των δύο είναι τόσο περίπλοκες, τα βάρη που κουβαλούν από το παρελθόν τόσο μεγάλα, που θα ήταν μάλλον δύσκολο να συνυπάρξουν κάποια μέρα. Εκτός κι αν η ζωή τους κάνει το χατίρι.
     Το The Complaints είναι ένα καλογραμμένο μυθιστόρημα, που σίγουρα θα ικανοποιήσει τους φίλους του καλού συγγραφέα. Η γη, και μετά τον Ρέμπους, εξακολουθεί να γυρίζει…

Ian Rankin – The Hanging Garden

Πάνε μήνες από την τελευταία φορά που διάβασα ένα αστυνομικό μυθιστόρημα – πράγμα παράξενο, αφού τα απολαμβάνω όσο άλλο τίποτα. Ο Ίαν Ράνκιν είναι ένας από τους αγαπημένους μου συγγραφείς του είδους και ο ήρωάς του Ρέμπους ή Ρίμπους, που πρόσφατα αφυπηρέτησε, ένας από εκείνους τους ντετέκτιβ που γίνονται «κλασικοί», για τον απλό λόγο ότι είναι αντισυμβατικοί.
     Στον «Κήπο του κρεμασμένου» (έτσι μεταφράστηκε στα ελληνικά; Δεν ξέρω) ο συγγραφέας μοιάζει να καταπιάνεται με πολλά θέματα ταυτόχρονα: με το εμπόριο ναρκωτικών και το λαθρεμπόριο σωμάτων, με τον τζόγο, με τα εγκλήματα των ναζί και το οργανωμένο έγκλημα στη Σκωτία. Με βάση πάντα το αγαπημένο του Εδιμβούργο, ο Ρέμπους προσπαθεί να βρει τις λύσεις σε πολλούς γρίφους που ήρθαν να τον βρουν ταυτόχρονα: α) είναι ο συμπαθής καθηγητής Λιντζ εγκληματίας πολέμου; β) τι δουλειές έχουν στη Σκωτία η Γιακούζα κι ένας τσετσένος μαφιόζος; γ) ποιος προσπάθησε να σκοτώσει την κόρη του, κτυπώντας την μ’ ένα αυτοκίνητο και γιατί; δ) τι προσπαθούν να καλύψουν οι προϊστάμενοί του που πηγαινοέρχονται στο Λονδίνο; και, ε) θα τα καταφέρει να τα βγάλει πέρα με όλ’ αυτά τα προβλήματα χωρίς να επιστρέψει στη γλυκιά συνήθεια της μέθης;
     Ο Ράνκιν μας παρουσιάζει τον Ρέμπους εδώ, ως συνήθως σκληρό, αλύγιστο και πεισματάρη, αλλά και σα μια τσακισμένη ύπαρξη την ίδια ώρα. Καθώς η κόρη του χαροπαλεύει, εκείνος προσπαθεί να κάνει μια αναδρομή στη ζωή και τα λάθη του, να αντιληφθεί τι οδήγησε τα πράγματα μέχρι εκεί. Μοιάζει να βροντάει και να παραπαίει, ανάμεσα σε εγκληματίες κι αστυνόμους, δίκαιους και άδικους. Και για μια ακόμη φορά, αν και υπόσχεται στον εαυτό του ν’ αλλάξει, δεν μπορεί να το κάνει. Παραδέχεται ότι έφταιξε σε πολλά, αλλά δεν μπορεί παρά να είναι αυτός που είναι: ένας αμείλικτος κυνηγός του εγκλήματος σε κάθε μορφή, κι ένας μοναχικός γερόλυκος, που μοιάζει να προσπαθεί απεγνωσμένα να διατηρήσει μια ισορροπία στη ζωή του. Μια ισορροπία χωρίς το αγαπημένο του αλκοόλ.
     Ο μύθος είναι περίτεχνα μπλεγμένος, γεμάτος αποκαλύψεις και ανατροπές, παγίδες και αποδράσεις, πτώσεις και συνειδητοποιήσεις. Παρά την άφθονη δράση που προσφέρει, αυτό το βιβλίο θα μπορούσε να διαβαστεί και σαν ένα ψυχολογικό θρίλερ, καθώς στον ίδιο βαθμό που παρακολουθούμε τις δράσεις του Ρέμπους, παρατηρούμε και τις ψυχικές του διακυμάνσεις. Το μέσα του μοιάζει σα μια τεντωμένη χορδή, που κινδυνεύει από στιγμή σε στιγμή να σπάσει, σκοτώνοντας τον ίδιο, αλλά αφήνοντας πίσω της κι αθώα θύματα. Η αλήθεια και το ψέμα εδώ είναι δυσδιάκριτα. Το μόνο πράγμα για το οποίο μπορεί να είναι σίγουρος ο αναγνώστης είναι ότι για τίποτα δεν μπορεί να είναι σίγουρος. Οι κακοποιοί είναι έξυπνοι και αδίστακτοι, οι αστυνομικοί αποφασισμένοι, αλλά όχι και τόσο ατσίδες. Τη λύση τελικά δε θα τη δώσει ένα άτομο, αλλά ένα παζλ. Ένα παζλ που κομμάτι το κομμάτι θα πάρει σχήμα και μορφή, κι από το οποίο θα προβάλει μια εικόνα ξεκάθαρη, αλλά και πάλι αινιγματική, αφού μέχρι και το τέλος κάποια ερωτήματα θα παραμείνουν αναπάντητα.
     Ένα εξαιρετικό μυθιστόρημα από έναν αριστοτέχνη συγγραφέα.