Jo Nesbo – Phantom

Μετά τη συνάντησή του με τον Χιονάνθρωπο, που το κόστισε ένα δάχτυλο, την απώλεια της δουλειάς του και κάποια σοβαρά ψυχολογικά προβλήματα, ο Χάρι Χολ, ο ιδιόρρυθμος και αλκοολικός ντετέκτιβ, δημιούργημα του Τζο Νέσμπο, εγκατάλειψε την πόλη του, το Όσλο και μετακόμισε στο Χονγκ Κονγκ.

Εκεί, σιγά σιγά, κατάφερε να δημιουργήσει μια νέα ζωή, να νικήσει μετά από χίλια βάσανα τον αλκοολισμό του και να αποκτήσει κάποια σταθερότητα – σταθερότητα που τώρα πολύ πιθανόν να απολέσει, αφού κάποια γεγονότα τον αναγκάζουν να επιστρέψει στο Όσλο.

Ο Όλεγκ, ο γιος της μοναδικής γυναίκας που αγάπησε και έχασε, μα αγαπάει ακόμη, συνελήφθηκε σαν ύποπτος σε μια υπόθεση δολοφονίας και ο Χάρι, που βοήθησε στην ανατροφή του και που κάποτε έφτασε να τον θεωρεί σαν γιο του, νιώθει ότι οφείλει να κάνει ό,τι μπορεί για να τον βοηθήσει.

Έτσι τώρα, στο Phantom, τον συναντάμε και πάλι στην πόλη του, μια πόλη στην οποία πλέον νιώθει ξένο σώμα. Τι ήταν εκείνο που τον έκανε να επιστρέψει; αναρωτιέται, και μαζί του αναρωτιέται και ο αναγνώστης. Ήταν εκείνη η αίσθηση ενοχής που τον κατέβαλε ή μήπως έψαχνε κάποιο τρόπο ν’ αναπληρώσει το κενό που ένιωθε μέσα του; Ή μήπως επέστρεψε απλά και μόνο για να αποδείξει την αθωότητα του Όλεγκ;

Τα έχει χαμένα και νιώθει χαμένος, από την πρώτη στιγμή που πατά το πόδι του στα τόσο γνώριμα μέρη. Οι μπάτσοι δεν τον θέλουν εκεί, οι εγκληματίες σίγουρα δεν τον θέλουν εκεί, κι όσο για την Ρακέλ, τον έρωτα της ζωής του, ούτε κι αυτή μοιάζει να τον θέλει, αλλά απλά τον χρειάζεται, αφού γνωρίζει πολύ καλά ότι αν υπάρχει ένας άνθρωπος που μπορεί να βοηθήσει τον γιο της είναι αυτός.

Το μόνο που ο Χάρι δεν έχει πλέον καμία δύναμη, το όνομά του δεν είναι πια συνώνυμο με την εξουσία του νόμου. Γι’ αυτόν ακριβώς το λόγο, δεν έχει άλλη επιλογή από το να κάνει ό,τι είναι να κάνει, σαν ένας μοναχικός λύκος: να ακολουθήσει δηλαδή τα ισχνά ίχνη και τα σχεδόν ανύπαρκτα στοιχεία από το ένα μέρος στο άλλο, να οδηγηθεί από αδιέξοδο σε αδιέξοδο και θέλοντας και μη να δεχτεί ένα χέρι βοήθειας από μια πρώην συνάδελφό του, που όπως αντιλαμβάνεται με έκπληξη, τον συμπαθεί.

Για να πετύχει στην αποστολή του ωστόσο, πρέπει να δουλέψει προσεκτικά και συστηματικά, να αποφύγει τις συνήθειες του παρελθόντος, αφού δεν έχει πια το σήμα στην τσέπη για να τον προστατεύσει, αλλά και για να του ανοίξει τις διάφορες πόρτες που οφείλει να χτυπήσει για να πάρει απαντήσεις. Την ίδια ώρα όμως αντιμετωπίζει ένα ακόμη πρόβλημα: τον Όλεγκ. Ο μικρός άλλαξε, ή μάλλον ο μικρός δεν είναι πια μικρός, αλλά ένας νεαρός άντρας, που δεν μοιάζει να έχει χάσει μόνο το δρόμο του στον κόσμο, αλλά και την πίστη του στους ανθρώπους γενικότερα, και στο Χάρι ειδικότερα. Ο τελευταίος είναι σίγουρος ότι κάτι του κρύβει, γι’ αυτό άλλωστε δεν μοιάζει και ιδιαίτερα ζεστός στην ιδέα να δεχτεί τη βοήθειά του, κι ας για μια μεγάλη περίοδο υπήρξε κάτι σαν πατέρας γι’ αυτόν.

Η λύση στο γρίφο που τέθηκε ενώπιον του πεισματάρη και αποφασισμένου για όλα, Χάρι, θα αποδειχτεί δυσεύρετη. Όχι μόνο λόγω των διάφορων εμπόδιων που ορθώνονται στο δρόμο του, όχι μοναχά επειδή νιώθει αποξενωμένος, αλλά κυρίως επειδή βρίσκει τον εαυτό του παγιδευμένο μέσα σ’ ένα λαβύρινθο, κτισμένο με μυστικά και ψέματα, που μοιάζει να έχει πολλά σημεία εισόδου, αλλά καμία έξοδο.

Οι άνθρωποι που συναντά στη διάρκεια αυτού του οδοιπορικού στο σκοτάδι είναι έμποροι ναρκωτικών, βαποράκια, χρήστες, διεφθαρμένοι αστυνομικοί, άντρες και γυναίκες που ζουν μέσα σ’ ένα ζοφερό παρόν και προετοιμάζονται για ένα ακόμη πιο σκοτεινό μέλλον, χαμένες ψυχές που «βρίσκονται σ’ ένα ταξίδι προς μια κόλαση στολισμένη μ’ ένα όμορφο περιτύλιγμα».

Ο Χάρι, ένας πρώην αλκοολικός που προσπαθεί με νύχια και με δόντια να αποφύγει να χρησιμοποιήσει και πάλι το αγαπημένο του δηλητήριο, γνωρίζει πολύ καλά αυτό τον κόσμο. Νιώθει μια κάποια συμπάθεια για τους χρήστες, καταλαβαίνει τις απέλπιδες προσπάθειές τους να δραπετεύσουν απ’ την πραγματικότητα, αλλά αυτό δεν σημαίνει κιόλας ότι θα μπορούσε ποτέ να ανεχθεί τους ανθρώπους που τους εκμεταλλεύονται για να πλουτίσουν.

Επέστρεψε στο Όσλο για να βοηθήσει τον Όλεγκ και είναι αποφασισμένος να το κάνει αυτό. Αλλά… Αλλά, τι θα κάνει αν ανακαλύψει ότι όντως σκότωσε εκείνο τον άντρα; Και πώς θα αντιδράσει αν μάθει ότι δεν είναι απλά χρήστης ναρκωτικών, αλλά και έμπορος; Τότε τι;

Διαβάζοντας τα βιβλία με πρωταγωνιστή τον Χάρι Χολ κάποιος θα σκεφτόταν ότι αυτός είναι ένας από τους μυθιστορηματικούς ήρωες που ήρθαν για να μείνουν. Ο δημιουργός του ωστόσο έχει άλλα σχέδια γι’ αυτόν. Σε μια πρόσφατη συνέντευξη στις ΗΠΑ άφησε να εννοηθεί ότι αργά ή γρήγορα θα τον βγάλει στη σύνταξη ή ίσως και να τον στείλει στα θυμαράκια.

Όπως και να ’χει το Φάντασμα είναι ένα απολαυστικό ανάγνωσμα που σίγουρα θα ικανοποιήσει τους πολυπληθείς φίλους του συγγραφέα, αλλά και που θα τους δώσει την ευκαιρία να γνωρίσουν καλύτερα τη βασανισμένη ψυχή του ήρωά του.

Jo Nesbo – The Snowman

Ο Τζο Νέσμπο είναι ένας από εκείνους τους συγγραφείς που αν μη τι άλλο πάνε από το καλό στο καλύτερο. Ο «Χιονάνθρωπος» είναι το έβδομο μυθιστόρημα που έγραψε με πρωταγωνιστή τον Χάρι Χόλε, ένα ντετέκτιβ που μοιάζει να ακροβατεί ακατάπαυστα πάνω από την άβυσσο, που είναι μόνιμα στο στόχαστρο των συναδέλφων και ανωτέρων του, που παλεύει με τον αλκοολισμό του και που όλο πέφτει, αλλά δεν μένει κάτω για πολύ, μα σηκώνεται και συνεχίζει.
     Τα πράγματα ποτέ δεν είναι εύκολα γι’ αυτόν και δεν θα είναι ούτε κι αυτή τη φορά, καθώς θα κληθεί να εξιχνιάσει μια σειρά από παρόμοια εγκλήματα πίσω από τα οποία κρύβεται ένας ευφυής δολοφόνος τον οποίο οι μπάτσοι βαφτίζουν Χιονάνθρωπο (ενώ τα ΜΜΕ τον αποκαλούν Σίδερο), κι αυτό λόγω του ότι όπου κι αν χτυπήσει, αφήνει μετά πίσω του ένα χιονάνθρωπο, προκαλώντας μ’ αυτό τον τρόπο τις διωκτικές αρχές. Σαν να τους λέει: πιάστε με εάν μπορείτε. Μπορούν; Μάλλον όχι. Κι αυτό επειδή τα αφεντικά του Χάρι δεν θέλουν να τον πιστέψουν όταν τους λέει απ’ τις αρχές αρχές ότι μάλλον έχουν να κάνουν μ’ έναν κατ’ εξακολούθηση δολοφόνο, και έτσι μέχρι να το κάνουν αυτό χάνεται πολύς και πολύτιμος χρόνος. «Εδώ δεν είναι Αμερική», σκέφτονται και κοροϊδεύουν τον Χάρι, αφού θεωρούν ότι τα σεμινάρια που παρακολούθησε στο FBI του έχουν φουσκώσει τα μυαλά.
     Όσο περνά ο καιρός όμως τα εγκλήματα πολλαπλασιάζονται και τα πτώματα διαμελισμένων γυναικών αρχίζουν να εμφανίζονται εδώ κι εκεί.
     Ποιος κρύβεται πίσω από τις ακραίες αυτές ενέργειες και τι είναι αυτό που τις προκαλεί; Τι συνδέει τα θύματα; Και τι σχέση έχουν αυτές οι υποθέσεις του 2004 με κάποια άλλη που διαδραματίστηκε εικοσιτέσσερα χρόνια πριν σε μια πόλη πολύ μακριά από το Όσλο;
     Όσο περνούν οι μέρες τα ερωτήματα πληθαίνουν, κι όσο συμβαίνει αυτό τόσο ο Χάρι παλεύει με τον εαυτό του. Από τη μια νιώθει ότι οι υποθέσεις αυτές τον επηρεάζουν κατά κάποιο τρόπο προσωπικά σε ό,τι αφορά την ψυχολογία του, κι ας μην μπορεί να καταλάβει το πώς και το γιατί. Από την άλλη δεν του αφήνουν αρκετό ελεύθερο χρόνο για να συναντάει όσο συχνά θα ήθελε την πρώην φίλη του Ρακέλ και το γιο της, που κατά κάποιο τρόπο τον θεωρεί πατέρα του. Κι από μια τρίτη πλευρά τον οδηγούν όλο και πιο πολύ προς το αγαπημένο του καταφύγιο, το αλκοόλ, το οποίο αγωνίζεται με νύχια και με δόντια να αποφύγει.
     Ο συγγραφέας φτιάχνοντας μαεστρικά το μύθο του μας ταξιδεύει στο χώρο και στο χρόνο και καταπιάνεται σε βάθος με την ψυχολογική κατάσταση των ηρώων του. Και ίσως για πρώτη φορά χαρίζει στον Χάρι μια αδελφή-συναδελφική ψυχή, την οποία συναντά στο πρόσωπο της νεαρής ελκυστικής ντετέκτιβ Κατρίνε Μπρατ, η οποία είναι η μοναδική που τον πιστεύει από την πρώτη στιγμή και η οποία φαίνεται διατεθειμένη να κάνει τα πάντα ώστε να μη λείψει στιγμή απ’ το πλευρό του. Ο αγώνας τους πολλές φορές θα μοιάζει μοναχικός, ανέλπιδος, αλλά σε ολόκληρη τη διάρκειά του θα στηρίζει συνεχώς ο ένας τον άλλο, και τα όποια σκοτεινά μυστικά έρθουν στη φόρα, δεν θα σταθούν ικανά να διαρρήξουν τη σχέση εμπιστοσύνης που από τη μια στιγμή στην άλλη έχει αναπτυχθεί ανάμεσά τους.
     Οι καλά σκιαγραφημένοι χαρακτήρες, η περίτεχνη πλοκή, η δράση και η αγωνία, τα μυστικά και τα ψέματα, καθιστούν αυτό το μυθιστόρημα ένα από τα καλύτερα θρίλερ που έχω διαβάσει φέτος και καθιερώνουν τον Χάρι Χόλε σαν ένα από τους πλέον αγαπημένους μου λογοτεχνικούς ήρωες. Το συστήνω σε κάθε φίλο του καλού αστυνομικού βιβλίου.

Jo Nesbo – The Devil’s Star

Οι αγγλοσάξονες για κάποιο περίεργο λόγο προσπαθούν να πλασάρουν τον Τζο Νέσμπο (αν έτσι προφέρεται το επίθετό του – δεν έχω ιδέα) σαν τον σκανδιναβό διάδοχο του Στιγκ Λάρσον, κάτι που στα δικά μας μάτια φαντάζει τουλάχιστον ειρωνικό από τη στιγμή που ο πρώτος άρχισε να δημοσιεύει δέκα σχεδόν χρόνια πριν από τον δεύτερο.
     Τον κεντρικό ρόλο στο The Devil’s Star, όπως και στα περισσότερα του συγγραφέα, κρατά ο αλκοολικός ντετέκτιβ Χάρι Χολ. Η ζωή του Χολ είναι μια σειρά από λάθη και η καριέρα του μοιάζει να οδηγείται, εξαιτίας του αλκοολισμού του, σε πρόωρο τέλος. Αν και εξαιρετικός στη δουλειά του και βρισκόμενος υπό την προστασία του προϊσταμένου του, σύντομα θα αναγκαστεί να εγκαταλείψει το αστυνομικό σώμα.
     Προτού όμως το κάνει αυτό πρέπει να δουλέψει για τη διαλεύκανση μιας περίεργης υπόθεσης, που φτάνει στα χέρια του εν μέσου του θέρους και, αναγκαστικά, λειψανδρίας στο αστυνομικό τμήμα. Μια γυναίκα ανακαλύπτεται δολοφονημένη στη μπανιέρα της. Ο δείκτης του αριστερού της χεριού έχει αποκοπεί, ενώ πίσω από τη βλεφαρίδα του ενός ματιού κάποιος ανακαλύπτει ένα μικροσκοπικό κόκκινο διαμάντι με σχήμα αστεριού πέντε γωνιών – του αστεριού του διαβόλου. Ο δολοφόνος δεν έχει αφήσει πίσω του κανένα απολύτως ίχνος. Ο Χάρι επισκέπτεται τη σκηνή του εγκλήματος, παρατηρεί τα πάντα, έχει τη συνήθη του κόντρα με τον μεγαλύτερό του εχθρό στο τμήμα, κάποιον που υποψιάζεται ότι είναι βρώμικος μπάτσος και αποχωρεί – το μπαρ τον περιμένει.
     Καθώς το νήμα της υπόθεσης ξετυλίγεται ο Χάρι έρχεται όλο και πιο συχνά πρόσωπο με πρόσωπο με τους προσωπικούς του δαίμονες, με τις ενοχές του. Αναγνωρίζει ότι το αλκοόλ δεν είναι η λύση για τα προβλήματα που αντιμετωπίζει και πως πρέπει να κάνει ό,τι είναι δυνατόν για να αλλάξει – ακόμη και να συμμαχήσει μ’ εκείνον που θεωρεί… διάβολο. Το ξέρει ότι η δουλειά του είναι που τον τρώει. Κουράστηκε, κι ας είναι ακόμη νέος. Βαρέθηκε να βλέπει σπαρμένα πτώματα από δω κι από κει, να ξιφομαχεί με ανεμόμυλους. Πρέπει ν’ αλλάξει δουλειά. Να κάνει κάτι καινούριο. Προτού πιάσει απόλυτα πάτο – αν δεν το έχει κάνει ήδη δηλαδή.
     Ο συγγραφέας σκιαγραφεί με αδρές πινελιές τα χαρακτηριστικά του ήρωά του. Τον εμφανίζει σαν υπεράνθρωπο και βαθιά ανθρώπινο την ίδια ώρα. Σκληρό και τρυφερό. Πεισματάρη και υποχωρητικό. Μόνιμα κουρασμένο, αλλά με ασυνήθιστες αντοχές. Και του χαρίζει φίλους πιστούς – κάποιους που δε θα τον εγκαταλείψουν στην πιο δύσκολή του ώρα, αλλά θα σταθούν δίπλα του, βάζοντας σε κίνδυνο και τις ίδιες τις ζωές τους.
     Το βιβλίο διαβάζεται γρήγορα, σε μια-δυο καθισιές, όπως κάθε καλό αστυνομικό μυθιστόρημα. Οι ανατροπές διαδέχονται η μια την άλλη, όμως όχι με καταιγιστικούς ρυθμούς. Έρχονται όταν και όποτε πρέπει. Ο συγγραφέας με την πλοκή καταφέρνει να κρατά το ενδιαφέρον μας αμείωτο, να ρίχνει στοιχεία-παγίδες στο δρόμο μας και να μας εκπλήσσει. Τίποτα ή σχεδόν τίποτα δεν είναι όπως φαίνεται και καθώς η ώρα των αποκαλύψεων πλησιάζει νιώθουμε ότι ο Χάρι θα ξεπεράσει τον εαυτό του, θα νικήσει τους δαίμονές του και θα λύσει όλους τους γρίφους. Ή σχεδόν όλους. Κι αυτό αφού ο Νέσμπο αποφασίζει να αφήσει το τέλος μερικώς ανοικτό. Προφανώς για να επιτρέψει στον ήρωά του να επιστρέψει κάποτε στο μέλλον στο προσκήνιο και να «σώσει τη μέρα» που λένε κι οι αμερικανοί.
     Ένα καλογραμμένο θρίλερ, που θα ικανοποιήσει και τους πιο απαιτητικούς φίλους του είδους.